Ծննդատների փակումը խնդիրների լուծում թե՞ ստեղծում

ԲՀԿ խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ փոխնախագահ Վահե Էնֆիաջյանը ֆեյսբուքյան էջում գրել է.

“Ծննդատների փակումը խնդիրների լուծում թե՞ ստեղծում

2020 թվականի առաջին աշխատանքային շաբաթը սկսվեց ՀՀ մի շարք համայնքներում սկիզբ առած բողոքի ակցիաներով: Ավելին՝ այդ համայնքներից Շիրակի մարզի Մարալիկ քաղաքի բնակիչները փակեցին նույնիսկ Երևան-Գյումրի հանրապետական նշանակության միջհամայնքային ճանապարհը: ՀՀ թվով 3 համայնքներում, որոնք են Մարալիկը, Եղվարդը և Աչաջուրը, բողոքի ակցիաները ուղղված էին ՀՀ Առողջապահության նախարարության կողմից կայացրած համապատասխան որոշումների դեմ: Համաձայն այդ որոշումներից մեկի՝ հունվարի 1-ից «Մարալիկի առողջության կենտրոն» ՓԲԸ ծննդատան ծառայությունների ֆինանսավորումը դադարեցվում է, որի արդյունքում փակվում է առողջապահական կենտրոնի ծննդաբերական բաժանմունքը: Դրա հետևանքով առողջապահական կենտրոնի ծննդաբերական բաժանմունքի 16 աշխատակից գործազուրկ է դառնում, իսկ հղիները պետք է դիմեն մարզկենտրոն՝ Գյումրի: Հարցը ավելի մտահոգիչ է դառնում նրանով, որ «Մարալիկի առողջության կենտրոն» ՓԲԸ առողջապահական կենտրոնի ծննդաբերական բաժանմունքը ներկայումս սպասարկում է Շիրակի մարզի Անի համայնքը, որը խոշորացված համայնք է՝ բաղկացած 17 բնակավայրից, որոնք ունեն ընդհանուր առմամբ 80-90 կիլոմետր ձգվածություն և 23500 բնակիչ:
Այս հարցի շուրջ առողջապահության նախարարության տարած պարզաբանման մեջ նշվում է. «Համաձայն Առողջապահության նախարարի 2018 թվականի հուլիսի 30-ի թիվ 1941- Ա հրամանով հաստատված ծննդօգնության բժշկական կազմակերպությունների գնահատման չափանիշների՝ առաջին մակարդակի ծննդատան գործունեության համար անհրաժեշտ է տարեկան առնվազն 150 ծննդի ապահովում։
Սահմանված թիվը պատահական չէ, քանի որ ավելի պակաս ծնունդների դեպքում ծննդօգնություն իրականացնող կազմակերպության գործունեությունն արդարացված չէ ծախս-արդյունավետության և, թե ինչն առավել կարևոր է՝ մայրական և նորածնային մահացության և հիվանդացության կանխարգելման տեսանկյունից, քանի որ փորձը ցույց է տալիս, որ ծնունդների փոքր թիվը ժամանակի ընթացքում անխուսափելիորեն հանգեցնում է նաև անձնակազմի մասնագիտական որակավորման կորստի։
Մարալիկի առողջության կենտրոնի մանկաբարձական ծառայության պարագայում այդ թիվը 2018 թվականին կազմել է 126, իսկ 2019-ին ծնունդների անկման միտումը շարունակվել և հասել է 105-ի:

Բացի դրանից ծննդօգնության ծառայությունը չունի վիրահատող մանկաբարձ-գինեկոլոգ, անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգ և նեոնատոլոգ, ինչն ինքնին պոտենցիալ վտանգ է ներկայացնում ծննդկանի և նորածնի համար, քանի որ ցանկացած ծննդաբերություն՝ նույնիսկ չբարդացած, կարող է ունենալ անկանխատեսելի ընթացք և պահանջում է համապատասխան որակավորում ունեցող մասնագիտացված բուժանձնակազմի անհապաղ միջամտություն։

Հաշվի առնելով նշվածը՝ բնակչի համար շատ ավելի անվտանգ է ի սկզբանե դիմել կամ շտապօգնության ծառայության միջոցով տեղափոխվել շուրջօրյա հերթապահություն իրականացնող, մասնագիտական ներուժ և սարքավորումային բարձր կարողություն ունեցող մոտակա բուժհաստատություն, ինչը կնպաստի մայրական և նորածնային մահացության նվազեցմանն ուղղված առողջապահության նախարարության քաղաքականությանը։
Հավելենք նաև, որ սա վերաբերում է բոլոր այն ծննդատներին, որոնք չեն բավարարել այս պահանջները, բացառությամբ որոշների՝ պայմանավորված աշխարհագրական դիրքով»։
Տարօրինակ է, որ նախարարությունը ոլորտում առկա խնդիրները լուծում է հիվանդանոցներ փակելով, այլ ոչ թե խթանելով տեղերում այդքան կարևոր և, ինչու չէ ռազմավարական նշանակություն ունեցող սոցիալական ենթակառուցվածքների զարգացումը: Այսինքն, այս դեպքում կարելի է ասել՝ չկա ծննդատուն, չկա խնդիր: Այս մոտեցումը հեռու է պետական մտածելակերպից և բնակչության բնական աճի խթանման արդյունավետ քաղաքականության սկզբունքից:
Այդ նույն ճակատագրին են արժանացել համապատասխանաբար Կոտայքի մարզի Եղվարդ քաղաքի ծննդատունը, որտեղ 2019 թվականին գրանցվել է 136 ծնունդ և Տավուշի մարզի խոշորագույն համայնքներից մեկի՝ Աչաջրի ծննդատունը:
Ամփոփելով վերը նշված՝ կարելի է եզրահանգել, որ եթե պատկան մարմինները բնակչության բնական աճի ապահովման հիմնախնդիրը դիտում են «ծախս-արդյունավետություն» շուկայական սկզբունքով, ապա միանշանակ է, որ 2050-ին Հայաստանի Հանրապետությունում հինգ միլիոն բնակիչ ունենալու նպատակը ունի զուտ ձևական բնույթ:
Միևնույն ժամանակ հայտնում, որ սույն թվականի հունվարի 13-ին պաշտոնական գրությամբ, վերոնշյալ խնդրով դիմել եմ ՀՀ Առողջապահության նախարար Արսեն Թորոսյանին”:

ԱՎԵԼԻՆ